Działalność nierejestrowana to legalna forma zarobkowania dla osób fizycznych, która nie wymaga rejestracji w CEIDG. Pozwala na testowanie pomysłów biznesowych bez ponoszenia kosztów związanych z prowadzeniem pełnej działalności gospodarczej.
Działalność bez rejestracji to rozwiązanie stworzone z myślą o osobach, które chcą legalnie zarabiać bez konieczności zakładania pełnej działalności gospodarczej. Od 2018 roku, kiedy weszła w życie ustawa Prawo przedsiębiorców, tysiące Polaków skorzystało z tej formy zarobkowania. W 2020 roku było to prawie 23,5 tysiąca osób, które uzyskały łączne przychody na poziomie 85 milionów złotych – ponad dwukrotnie więcej niż rok wcześniej.
Ta forma działalności pozwala na prowadzenie zorganizowanej, zarobkowej aktywności bez ponoszenia kosztów związanych z rejestracją firmy, opłacaniem składek ZUS czy miesięcznym rozliczaniem podatków. To idealne rozwiązanie dla osób testujących swój pomysł biznesowy, dorabiających do etatu lub rozwijających pasję w sposób komercyjny.
Działalność nierejestrowana, zwana również nieewidencjonowaną lub firmą na próbę, to drobna działalność zarobkowa osób fizycznych, która nie wymaga wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Mimo że może posiadać wszystkie cechy działalności gospodarczej – jest zorganizowana, zarobkowa, ciągła i prowadzona we własnym imieniu – nie jest traktowana jako działalność gospodarcza, o ile przychody nie przekroczą określonych limitów.
Kluczową zaletą tego rozwiązania jest brak obowiązku rejestracji oraz zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną rozliczają się z przychodów dopiero w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-36, co znacząco upraszcza formalności.
Od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje nowy sposób ustalania limitu przychodów dla działalności nierejestrowanej. Limit jest teraz liczony kwartalnie, a nie miesięcznie, jak było wcześniej. To istotna zmiana, która daje większą elastyczność osobom prowadzącym tego typu działalność.
W 2026 roku kwartalny limit przychodów wynosi 10 813,50 złotych brutto, co odpowiada 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przy minimalnej płacy wynoszącej 4 806 złotych, próg ten daje znacznie więcej przestrzeni do manewru niż poprzedni miesięczny limit.
Ważne jest, aby pamiętać, że do limitu wliczamy przychody należne, czyli te wynikające z wystawionych rachunków lub faktur, nawet jeśli klient jeszcze nie zapłacił. Nie wliczamy natomiast wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat czy skont.
Do ustalania przychodu służy ewidencja sprzedaży, w której odnotowujemy wszystkie transakcje. Przychody dzielą się na dwie kategorie: kwoty otrzymane – te, które dostajemy w momencie sprzedaży lub przed nią jako zaliczki, oraz kwoty należne – te, których jeszcze nie otrzymaliśmy, ale wystawiliśmy już dokument sprzedaży.
Jeśli w którymkolwiek kwartale przekroczysz limit 10 813,50 złotych, Twoja działalność zostanie automatycznie uznana za działalność gospodarczą. Od momentu przekroczenia limitu masz 7 dni na zarejestrowanie działalności w CEIDG.
Nie każdy może skorzystać z działalności nierejestrowanej. Przepisy określają jasne warunki, które należy spełnić, aby móc legalnie prowadzić tego typu aktywność zarobkową.
Podstawowym warunkiem jest to, że w okresie ostatnich 60 miesięcy, czyli 5 lat, nie mogłeś prowadzić działalności gospodarczej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy miałeś zarejestrowaną firmę, ale jej działalność była zawieszona – zawieszenie jest traktowane jako niewykonywanie działalności.
To ograniczenie ma na celu umożliwienie startu w biznesie osobom początkującym, a nie stworzenie alternatywy dla doświadczonych przedsiębiorców chcących uniknąć składek ZUS.
Działalność nierejestrowana nie może obejmować czynności wymagających koncesji, zezwoleń lub licencji. Nie można również prowadzić usług agroturystycznych, rolniczej produkcji wina czy handlu wyrobami rolnymi w ramach tej formy.
Dodatkowo nie można prowadzić działalności w formie spółki cywilnej – działalność nierejestrowana jest dostępna wyłącznie dla osób fizycznych działających samodzielnie.
Działalność nierejestrowana jest idealna dla osób, które chcą rozpocząć przygodę z przedsiębiorczością bez ryzyka finansowego. Sprawdzi się u freelancerów, twórców, rzemieślników oraz osób dorabiających do etatu.
To rozwiązanie szczególnie docenią rodzice na urlopach rodzicielskich, studenci, osoby bezrobotne oraz ci, którzy chcą sprawdzić potencjał swojego pomysłu przed założeniem pełnej działalności gospodarczej.
Mimo że działalność nierejestrowana jest uproszczoną formą zarobkowania, wiąże się z pewnymi obowiązkami, które należy znać i przestrzegać.
Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną nie muszą rozliczać się z przychodów w trakcie roku. Wszystkie przychody wykazuje się dopiero w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-36, składanym do końca kwietnia roku następnego. Podatek płaci się jednorazowo, bez odsetek za zwłokę.
To znaczące uproszczenie w porównaniu z pełną działalnością gospodarczą, gdzie przedsiębiorcy muszą składać miesięczne lub kwartalne deklaracje oraz opłacać zaliczki na podatek dochodowy.
Choć nie ma obowiązku prowadzenia pełnej księgowości, konieczne jest prowadzenie ewidencji sprzedaży. To prosty dokument, w którym zapisujesz wszystkie transakcje: datę sprzedaży, opis towaru lub usługi, kwotę oraz dane nabywcy.
Ewidencja służy nie tylko do rozliczenia podatkowego, ale także do kontroli, czy nie przekroczyłeś kwartalnego limitu przychodów.
Przepisy nie określają jednoznacznie, w jaki sposób należy dokumentować sprzedaż w działalności nierejestrowanej. Możesz wystawiać faktury, rachunki lub po prostu zapisywać transakcje w ewidencji. Jeśli klient wymaga faktury, masz prawo ją wystawić, nawet nie posiadając numeru NIP działalności gospodarczej – używasz wtedy swojego prywatnego numeru PESEL.
Jedną z największych zalet działalności nierejestrowanej jest całkowite zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Nie płacisz składek emerytalnych, rentowych, chorobowych, wypadkowych ani zdrowotnych, co w przypadku pełnej działalności gospodarczej może wynosić od kilkuset do kilku tysięcy złotych miesięcznie.
To rozwiązanie jest szczególnie korzystne dla osób, które mają już ubezpieczenie z innego tytułu, na przykład z umowy o pracę, lub dla tych, którzy dopiero testują swój pomysł biznesowy i nie chcą ponosić wysokich kosztów stałych.
Działalność nierejestrowana jest idealnym rozwiązaniem w kilku sytuacjach życiowych i zawodowych.
Jeśli masz pomysł na biznes, ale nie jesteś pewien, czy się sprawdzi, działalność nierejestrowana pozwala na bezpieczne przetestowanie rynku. Możesz sprawdzić, czy jest popyt na Twoje produkty lub usługi, bez ponoszenia ryzyka finansowego związanego z pełną działalnością gospodarczą.
Wiele osób prowadzi działalność nierejestrowaną równolegle z pracą na etacie. To doskonały sposób na zwiększenie dochodów, rozwijanie pasji lub zdobywanie doświadczenia w nowej branży, bez rezygnacji ze stabilności zatrudnienia.
Rodzice na urlopach rodzicielskich często wybierają działalność nierejestrowaną jako sposób na utrzymanie aktywności zawodowej i dodatkowy dochód. Elastyczność tej formy pozwala na godzenie obowiązków rodzicielskich z pracą zarobkową.
Graficy, copywriterzy, fotografowie, rzemieślnicy i inni twórcy mogą prowadzić działalność nierejestrowaną, sprzedając swoje produkty lub usługi bez konieczności zakładania firmy. To szczególnie przydatne na początku kariery, gdy liczba zleceń jest jeszcze niewielka.
Gdy Twoja działalność zaczyna się rozwijać i przychody regularnie zbliżają się do limitu lub go przekraczają, naturalnym krokiem jest założenie pełnej działalności gospodarczej. Masz na to 7 dni od momentu przekroczenia kwartalnego limitu przychodów.
Rejestracja działalności gospodarczej odbywa się przez złożenie wniosku CEIDG-1, co można zrobić online. Jako początkujący przedsiębiorca możesz skorzystać z ulg, takich jak Ulga na Start, która zwalnia z opłacania składek ZUS przez pierwsze 6 miesięcy działalności, lub Mały ZUS Plus, który obniża wysokość składek w zależności od osiąganych dochodów.
Prowadząc działalność nierejestrowaną, warto unikać kilku typowych błędów, które mogą prowadzić do problemów z urzędami lub niepotrzebnych kosztów.
Najpoważniejszym błędem jest kontynuowanie działalności po przekroczeniu kwartalnego limitu przychodów bez rejestracji w CEIDG. Grozi to karami finansowymi oraz koniecznością zapłaty zaległych składek ZUS wstecz.
Nieprowadzenie ewidencji sprzedaży może utrudnić rozliczenie podatkowe i sprawdzenie, czy nie przekroczyłeś limitu. W przypadku kontroli skarbowej brak dokumentacji może skutkować dodatkowymi sankcjami.
Działalność nierejestrowana to legalna forma zarobkowania, która wymaga rozliczenia w zeznaniu rocznym. Nie jest to praca na czarno – wszystkie przychody muszą być zgłoszone do urzędu skarbowego.
Działalność bez rejestracji to doskonałe rozwiązanie dla osób rozpoczynających przygodę z przedsiębiorczością, dorabiających do etatu lub testujących swój pomysł biznesowy. Dzięki kwartalnym limitom przychodów wynoszącym 10 813,50 złotych w 2026 roku, braku składek ZUS i uproszczonemu rozliczeniu rocznemu, ta forma działalności daje dużą elastyczność i minimalizuje ryzyko finansowe.
Kluczem do sukcesu jest przestrzeganie limitów przychodów, prowadzenie rzetelnej ewidencji sprzedaży oraz terminowe rozliczenie w zeznaniu rocznym PIT-36. Gdy Twoja działalność zacznie się rozwijać i przekroczy ustawowe limity, będziesz gotowy do założenia pełnej działalności gospodarczej z solidnym fundamentem doświadczenia i wiedzy o rynku.
W 2026 roku kwartalny limit przychodów wynosi 10 813,50 złotych brutto, co odpowiada 225% minimalnego wynagrodzenia. Przekroczenie tego limitu w którymkolwiek kwartale wymaga rejestracji działalności gospodarczej w ciągu 7 dni.
Nie, działalność nierejestrowana jest całkowicie zwolniona z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. To jedna z głównych zalet tej formy zarobkowania.
Przychody z działalności nierejestrowanej wykazuje się w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-36, składanym do końca kwietnia roku następnego. Nie ma obowiązku miesięcznych rozliczeń ani płacenia zaliczek na podatek.
Tak, działalność nierejestrowaną można prowadzić równolegle z pracą na etacie lub innymi formami zatrudnienia. To popularne rozwiązanie wśród osób dorabiających lub rozwijających dodatkowe źródło dochodu.
Tak, możesz wystawiać faktury używając swojego numeru PESEL. Przepisy nie określają jednoznacznie formy dokumentowania sprzedaży, więc możesz również wystawiać rachunki lub prowadzić ewidencję sprzedaży.
Działalności nierejestrowanej nie mogą prowadzić osoby, które w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadziły działalność gospodarczą, chyba że była ona zawieszona. Wyłączone są również działalności wymagające koncesji, zezwoleń oraz spółki cywilne.
Wspieramy przedsiębiorców na każdym etapie rozwoju biznesu
Kompleksowy przewodnik po zakładaniu firmy, rejestracji w CEIDG i wyborze formy opodatkowania dla początkujących przedsiębiorców.
Praktyczny poradnik jak prawidłowo wypełnić zeznanie roczne PIT-36 i rozliczyć przychody z działalności nierejestrowanej.
Od stycznia 2026 roku obowiązuje kwartalny limit przychodów wynoszący 10 813,50 złotych dla działalności nierejestrowanej.
Raport Biznes Start pokazuje, że coraz więcej kobiet wybiera działalność nierejestrowaną jako pierwszy krok do samodzielności zawodowej.
Ministerstwo Finansów zapowiada dalsze uproszczenia w prowadzeniu ewidencji sprzedaży dla działalności nierejestrowanej.